Yağmur Suyu Deposu Hesaplama

Yağmursuyu hasadı sistemi,

Aşağıda bulunan beş maddelerden oluşmaktadır;

• Yağmur suyunun binaların çatılarından veya zeminden toplanması,
• Oluk sistemi üzerinden aktarım, yağmursuyu filtresi ve cazibe yavaşlatıcı ile dolum
• Taşkan sifonu ile fazla suyun tahliyesi
• Biriken Yağmur suyunun hidrofor veya dalgıç pompa ile aktarımı,
• Depo sürekli dolu çalıştırılmak istenirse, su seviyesi azaldığında ana şebeke hattından dolum sistemi

Türkiye’de 1 Ocak 2026 itibarıyla büyük ölçekli özel ve kamu binalarında yağmur suyu hasadı ve gri su sistemleri zorunlu hale geliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan düzenlemeyle; parsel alanı 2 bin metrekarenin üzerinde olan yapılar ve geniş çatı iz düşümüne sahip binalar yağmur suyu sistemleri kurmakla yükümlü olacak. Bu uygulamanın yıllık 6,2 milyon metreküp yağmur suyu tasarrufu sağlaması bekleniyor.

Aynı düzenleme kapsamında; 200 yatak üzeri konaklama tesisleri, 10 bin metrekareyi aşan AVM’ler ve 30 bin metrekare üzerindeki kamu yapılarında gri su sistemi kurulumu da mecburi hale geliyor. Duş, küvet ve lavabolardan toplanan gri suyun arıtılarak tuvalet rezervuarlarında kullanılmasıyla yılda 4 milyon metreküp su kazanımı hedefleniyor. Yağmur ve gri su sistemlerinin birlikte uygulanmasıyla, 1,5 yılda Mogan Gölü kadar suyun tasarruf edilmesi öngörülüyor.

Binalarda ücretsiz bir su kaynağı oluşturan sistemler; afet anlarında kullanılabilirlik, düşük yatırım maliyetleri ve sel riskini azaltma gibi avantajlarıyla dikkat çekiyor.

Yağmur Suyu Hasadı Hesabı Nasıl Yapılır? 

Yağmur Suyu Verimi Hesabı

Yağmur suyu verimi = Yağmur toplama alanı x yağış miktarı x çatı katsayısı x filtre etkinlik katsayısı.

• Yağmur toplama alanı: Blokların çatı alanıdır.
• Yağış miktarı: Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen toplam yıllık yağış miktarıdır.
• Çatı katsayısı: Alman standartları tarafından DIN1989’da ( 0,8 ) olarak belirtilen kat sayıdır. Çatıya düşen bütün yağmurun geri dönüştürülemeyeceğini ifade etmektedir.
• Filtre etkinlik katsayısı: Alman standartları tarafından DIN1989’da belirtilen kat sayıdır (0,9). Çatıdan elde edilen yağmur suyunun, görünen katı maddelerden ayrıştırılması için geçirilen ilk filtrenin verimlilik katsayısıdır. Suyun bir miktarının buradan geçemeyeceği hesaplanarak verilen bir kat sayıdır.

Örneğin Ankara ilinde 1000 m² çatı alanı olan bir bina olduğunu varsayalım.

Yönetmeliğin bizden istediği yağış miktarının en yüksek olduğu ayı baz alarak elde edilen yağmur suyunu tuvalet sifonları, peyzaj sulaması ve kalorifer tesisatları vb.  Kullanmak amacı

Yağmur Suyu Hasadı Depo Hacmi Ne Olmalıdır? 

İllerin yağış miktarı değişmektedir. Ankara için en yüksek yağışın olduğu aralık ayı hesaplarda kullanılacaktır.

Ankara için Aralık ayı yağış miktarı 44,3 mm = 44,3 kg/m²

Su Deposu: 1000 m² x 0,8 x 0,9 x 44,3 kg/m² = 32 m³ bulunur.

Su deposu 32 m³ seçilir ve elde edilen bu su; tuvalet sifonlarında kullanılacaktır.

Yıllık Toplam Su İhtiyacı ?

Elde ettiğimiz yağmur suyunu bahçe sulamasında kullandığımızı düşünelim.

1000 m² bahçemizin olduğunu kabul edelim.

Yeşil alanların su ihtiyacının hesaplanmasında her bir sulama için su miktarı 5 lt /m² olarak kabul edilmiştir.

Günlük su ihtiyacı: 1000 m² x 5 lt /m² = 5000 lt = 5 m³

Haftada bir kez sulama yapılırsa yıllık su ihtiyacı: 5 m³  x 365/7 = 260 .5  m³

Elde edeceğimiz yağmur suyu hasadı miktarı bahçemizi hafta da bir kez sulamak için yeterli gelmektedir.

Bu hesabı her gün sulama veya farklı senaryolar içinde yapabilirsiniz

Su Deposu Hacmi Yeterli midir?

Ankara ili için ortalama aylık bahçe sulaması için su ihtiyacımız hafta da 2 kez sulama yaparsak 2 x 4 x 2,5 = 20 m³ ‘dür. Aylık ihtiyaç duyulan su miktarı sadece yılın 4 ayı için yeterli değildir.4 aylık için ihtiyaç duyulan su miktarı: 4 x 20 = 80 m³

İhtiyaç duyulan 4 aydaki yağış miktarı: 71,3 mm = 71,3 kg/m² İhtiyaç duyulan 4 aydaki (Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim) depolan su miktarı: 1000 m² x 0,8 x 0,9 x 71,3 kg/m²= 51,3 m³ bulunur.

Toplam Su Miktarımız: Su Deposu + İhtiyaç duyulan 4 aydaki depolan su miktarı: 32 + 51,3   = 83,3 m³

Su deposu verimi: 83,3 / 80 x 100 = %104 Su deposu hacim oranı ihtiyaç duyulan kapasiteyi karşıladığı için su deposu olarak 32  m³ su deposu uygundur.

YAĞMUR SUYU HASADI HESABI VE TEKNİK RAPORU

1. SİSTEM TANIMI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ

Rotasyon teknolojisi ile üretilmiş, yüksek mukavemetli polietilen esaslı depolarımız, TS EN 16941-1 standartlarına uygun yağmur suyu hasadı sistemleri için özel olarak tasarlanmıştır.

Yağmur Suyu Hasadı Sistemi 5 Temel Aşamadan Oluşur:

1. Toplama: Çatı, teras ve sert zeminlerden yağmur suyunun toplanması.
2. Filtreleme: Oluk sistemi üzerinden gelen suyun, yaprak tutucu ve hidrolik filtrelerden geçirilerek tortudan arındırılması.
3. Depolama: Suyun, ışık geçirmeyen ve yosun tutmayan yeraltı depolarında (CSB/BOD değerlerini koruyacak şekilde) muhafaza edilmesi.
4. Tahliye (Taşkan): Depo dolduğunda fazla suyun, emilimi bozmayacak bir taşkan sifonu ile tahliye edilmesi.
5. Geri Kullanım: Biriken suyun hidrofor veya dalgıç pompa vasıtasıyla rezervuar, bahçe sulama veya çamaşırhane hatlarına basılması.

2. MEVZUAT: 2026 ZORUNLULUĞU

Türkiye’de 1 Ocak 2026 Dönüm Noktası Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği düzenlemesi uyarınca; 2.000 m² üzerindeki parsellerde inşa edilecek tüm binalarda yağmur suyu toplama sistemi zorunlu hale gelmiştir.

Bu sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda işletme maliyetlerini düşüren stratejik bir yatırımdır. Yönetmelik, su kaynaklarının verimli kullanılmasını ve şebeke suyu tüketiminin azaltılmasını hedefler.

3. DEPO HACMİ HESABI (TS EN 16941-1 STANDARDI)

Firmamız, depo kapasitesi belirlenirken Avrupa Standardı TS EN 16941-1 Ek A (Orta Düzey Yaklaşım) yöntemini kullanır. Bu yöntem, Yıllık Yağış Arzı ve Yıllık Su Tüketimi dengesine dayanan mühendislik hesaplamasıdır.

Hesaplama Formülü

Depo hacmi belirlenirken aşağıdaki iki değerden düşük olanı esas alınır ve bu değerin %6’sı (yaklaşık 18-21 günlük depolama süresi) depo kapasitesi olarak seçilir.

A) Yıllık Yağmur Suyu Arzı (Y_R):

• 
• A: Çatı İzdüşüm Alanı (m²)
• e: Çatı Katsayısı (Kiremit/Beton: 0.9, Çakıl/Düz: 0.8, Yeşil Çatı: 0.5)
• Yıllık Yağış: Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) uzun yıllar ortalaması (mm)
• ƞ: Filtre Verimlilik Katsayısı (Standart: 0.95)

B) Yıllık Su Tüketimi (D_N):

• 
• Tuvalet ve Temizlik: Kişi başı ortalama 40-50 Litre/gün.

4. ÖRNEK HESAPLAMA (ANKARA)

Senaryo: Ankara’da 1.000 m² çatı alanına sahip, 50 kişinin yaşadığı bir konut projesi.

Adım 1: Yağmur Suyu Arzı Hesabı (Y_R)

• Yer: Ankara (Yıllık Ortalama Yağış: 392.3 mm – Kaynak: MGM)
• Çatı Tipi: Standart Kiremit Çatı (e = 0.9)
• Formül: 1000 x 0.9 x 0.3923 x 0.95
• Sonuç (Y_R): 335.4 /yıl (Çatıdan toplanabilecek maksimum su)

Adım 2: Su Tüketimi Hesabı (D_N)

• Kullanıcı: 50 Kişi
• Kullanım Amacı: Rezervuar (WC) ve genel temizlik (45 Litre/gün)
• Formül: 50 x 0.045 x 365
• Sonuç (D_N): 821.25 /yıl (Binanın ihtiyacı olan su)

Adım 3: Depo Kapasitesi Seçimi (V) TS EN 16941-1 standardına göre, Arz (335.4 m³) ve Tüketim (821.25 m³) değerlerinden küçük olan baz alınır. Çünkü çatıdan gelmeyen suyu depolamanın bir anlamı yoktur. Aynı şekilde, tüketilmeyecek, ve depodan doğrudan yağmur suyu hattına akacak suyun toplanmasının da bir faydası olmayacaktır.

• Referans Değer: 335.4 m³ (Arz Sınırlı)
• Depo Hacmi (%6 Kuralı): 335.4 x 0.05 = 20.124 m³

SONUÇ: Bu proje için 20 Ton kapasiteli bir yağmur suyu deposu seçilmesi teknik olarak en uygun ve ekonomik çözümdür. (Eski yöntemlerle hesaplanan 30-40 tonluk depolar gereksiz maliyet oluşturur ve suyun tazeliğini bozar).

Neden Bu Yöntemi Kullanıyoruz?

1. Ekonomik Optimasyon: Gereğinden büyük depo seçmenizi engelleyerek hafriyat ve depo maliyetinizi düşürürüz.
2. Su Kalitesi: Depo hacmi %6 kuralına göre seçildiğinde, su tank içinde ortalama 22 günde bir yenilenir. Bu sirkülasyon, suyun oksijenlenmesini sağlar, koku ve bakteri oluşumunu engeller.
3. Yönetmelik Uyumu: Projeniz resmi denetimlerde Avrupa Standartlarına (EN 16941-1) tam uyumlu olarak raporlanır.